Proceskunde: Werken met Aandacht
Het aandachtig ondersteunen van de ontwikkeling van individuen, groepen en processen in sociale systemen. Dat is waar Proceskunde over gaat. Organisaties zijn - bekeken vanuit proceskundig perspectief - zo'n sociaal systeem, bestaande uit relaties en patronen tussen individu, groep en organisatie.
In de Leergang Proceskunde, Werken met Aandacht doe je de kennis, attitude en vaardigheden op die je als organisatieprofessional nodig hebt om proceskundig te kijken en te handelen.
Proceskunde: Ondersteunen van Ontwikkeling
In onze maatschappij wordt ontwikkelen, samenwerken en organiseren gezien als een lineair proces dat je kunt plannen, evalueren en volledig kunt begrijpen.
Vanuit een enkelvoudig ‘diagnose - interventiemodel’ (als X aan de hand is, moet je Y doen zodat X verdwijnt) wordt voor een probleem een gewenste oplossing beschreven, met vooraf bekende doelen en een eenduidige uitkomst. Dit vraagt vervolgens een gedegen plan van aanpak, een vast team, mijlpalen en tussen- en eindresultaten.
Voor ontwikkelvragen leent een dergelijke benadering zich niet, omdat deze voorbij gaat aan de complexiteit die organisaties kenmerkt. Ontwikkelvragen zijn zoekvragen waarvoor geen eenduidige oplossing bestaat. Ze zijn gericht op het onderzoeken van nieuwe mogelijkheden. ‘Het nieuwe’ kent geen vooraf bekende criteria. Deze worden pas in het zoekproces ontdekt, door aandachtig te zijn op subtiele verschillen. Zoeken naar mogelijkheden vraagt dus niet om een aanpak, maar vraagt om aandacht. Dat is waar proceskunde over gaat.
Proceskunde gaat ervan uit dat organisatieprofessionals van waarde zijn kunnen door dit proces met aandacht te begeleiden, in plaats van er een plan van aanpak voor te maken. Proceskunde accepteert de complexiteit van processen en biedt een fundamenteel andere kijk op ontwikkeling.
Proceskunde voor wie?
De Leergang Proceskunde is bedoeld voor organisatieprofessionals die zich herkennen in ontwikkelvragen als:
• Hoe kan ik de procesdimensie van samenwerken meer betrekken in mijn werk?
• Wij pakken vraagstukken vaak projectmatig aan. Welke andere wegen of interventies bestaan er nog meer?
• Ik word als adviseur gevraagd problemen op te lossen. Maar kan (ik) dat wel?
• Kan ik van waarde zijn zonder dat ik over inhoudelijke kennis beschik?
• Hoe kan ik anders kijken naar problemen en de aanpak ervan constructief beïnvloeden?
• Hoe herken en beïnvloed ik de dynamiek binnen het systeem waar ik werk?
De leergang is voor adviseurs, projectleiders, HR(D)-specialisten en trainers, met ervaring in het ontwerpen en begeleiden van veranderprocessen in organisaties, die hun procesgerichte stijl verder willen ontwikkelen.
Uitgangspunten
Iedere zorg of klacht is de kiem van een ontwikkelvraag
De proceskundige gaat ervan uit dat iemand die zich uitspreekt over problemen, mogelijkheden ziet tot ontwikkeling. De constatering van een probleem - zoals: het aantal klanten loopt terug, de medewerkers zijn niet tevreden, er is een conflict in een team of de beste mensen gaan weg - is eigenlijk een ontwikkelvraag om te komen tot een andere en betere toekomst.
Processen zijn van mensen
Een organisatie of een proces zijn geen actoren, mensen zijn dat wel. De ontwikkelvragen in organisaties zijn altijd van mensen; van een persoon, een groep of een afdeling. Het zijn dan ook de ménsen die de energie leveren waarmee het proces op gang komt en voortgaat.
Waardering voor wat er is; alles is er al
Mensen die een ontwikkelvraag uiten, hebben al een beeld voor ogen van de gewenste toekomst. Door die wens op een andere, betere toekomst, is de kiem gelegd. Als je deze kiemen waardeert, herkent en aandacht geeft, zullen ze tot wasdom komen.
Processen zijn conversaties
Mensen die samenwerken, geven betekenis aan het proces, onder andere in taal. Op zoek gaan naar wat de ander bedoelt, naar welke aannames of verwachtingen onder uitspraken liggen, en daar alternatieven in bieden, helpen het proces verder.
